Những Nghi Lễ và Thủ Tục Cưới Cơ Bản Trong Văn Hóa Người Việt

Đám cưới là 1 trong những sự kiện trọng đại của cả đời người, do đó hiểu và nắm rõ các nghi thức quan trọng là vô cùng cần thiết.

Nếu đang lên kế hoạch chuẩn bị cho đám cưới của mình hãy cùng Cô Dâu điểm qua những nghi thức không thể thiếu trong đám cưới truyền thống của người Việt nhé!

1. Lễ Dạm Ngõ ( Lễ Chạm Mặt)

Là 1 nghi lễ khởi đầu trong phong tục cưới hỏi nhằm chính thức hóa quan hệ hôn nhân của 2 gia đình. Là buổi gặp gỡ giữa 2 gia đình, nhà trai sẽ đem lễ vật sang, đặt vấn đề chính thức cho đôi nam nữ tìm hiểu nhau kỹ càng trước khi tiến đến hôn nhân.

Lễ vật dạm ngõ khá đơn giản, bao gồm: rượu, bánh, kẹo và trà… (lưu ý: số lượng lễ vật phải tính bằng số chẵn).

Quá trình diễn ra lễ dạm ngõ: Khi đoàn khách nhà trai đến, nhà gái đón chào niềm nở và chuẩn bị trà, hoa quả để đón tiếp. Sau khi nhà trai trao lễ, nhà gái nhận lễ vật đặt lên bàn thờ gia tiên thắp hương. Sau đó 2 bên ngồi nói chuyện bàn bạc, chọn ngày lành tháng tốt và các thủ tục cho lễ ăn hỏi và lễ cưới.

2. Lễ Ăn Hỏi (Lễ Đính Hôn)

Sau lễ dạm ngõ, lễ ăn hỏi được diễn ra. Đây là thông báo chính thức về việc hứa gả giữa hai gia đình, hai họ. Đây là 1 giai đoạn quan trọng đánh dấu bước chuyển đoạn trong quan hệ hôn nhân, cô gái chính thức trở thành “vợ chưa cưới” của chàng trai đi hỏi.

Cô dâu và dàn bê tráp

2.1 Thành phần tham gia:

Nhà trai: Người đại diện ( trưởng đoàn), chú rể, bố mẹ, ông bà, gia đình, bạn bè và thanh niên chưa vợ bưng mâm quả (bê tráp). Tùy vào từng vùng miền và gia đình mà số lễ khác nhau. Ở miền Bắc số người bê tráp là lẻ: 3, 5, 7, 9 hoặc 11. Ở miền Nam là số chẵn: 2, 4, 6, 8 hoặc 10.

Họ nhà trai trong lễ ăn hỏi

Nhà gái: Người đại diện (trưởng đoàn), cô dâu, bố mẹ, ông bà, gia đình, bạn bè và những bạn nữ chưa kết hôn để đón lễ ăn hỏi, số người đón lễ vật tương ứng với số nam bưng tráp.

Nàng dâu bên gia đình trong ngày lễ ăn hỏi
Dàn bê tráp nhà gái

2.2 Lễ Vật

Cau tươi: 1 buồng

Bánh cốm: 200 chiếc

Hạt sen: 2kg

Chè: 2 kg

Rượu: 2 chai

Thuốc lá: 2 tút

Bánh phu thê: 200 hoặc 20 cái

Lễ vật trong lễ ăn hỏi
Theo phong tục Miền Bắc số tráp thường là số lẻ

2.3. Trang Phục

Cô dâu thường mặc áo dài, chú rể thì mặc comple, cà vạt hoặc cô dâu và chú rể mặc áo dài cặp.

Cặp đôi mặc áo dài cặp màu đỏ tượng trưng cho tình yêu thủy chung son sắt

2.4. Rước Lễ Vật

Tất cả lễ vật sắp xếp gọn gàng và thẩm mỹ. Khi đến cách nhà gái khoảng 100m, sắp xếp đội hình rồi mới tiến vào.

Đội hình nhà trai trước khi tiến vào nhà gái

Lễ vật của nhà trai phải có thêm 1 phong bì tiền (còn gọi là lễ đen) để cảm ơn công sinh thành, nuôi dưỡng cô dâu.

Phong bì lễ đen

Nhà gái sau khi nhận lễ vật đưa lên bàn thờ thắp hương. Sau đó sẽ lấy mỗi thứ trong đồ lễ 1 ít để “lại quả”. Lưu ý là cau phải xé chứ không dùng dao cắt. Khi nhà trai nhận lại tráp không được úp lại mà để ngửa mang về.

Nhà gái nhận lễ vật và đưa lên ban thờ thắp hương

Sau cùng cô dâu và chú rể ra mắt hai họ, mời nước, mời trầu các vị quan khách.

3. Lễ Cưới

Ngày cưới là đỉnh điểm của cả quy trình tiến tới hôn nhân và được diễn ra vào ngày lành, tháng tốt. Là ngày có ý nghĩa thiêng liêng, do đó được mọi người rất coi trọng. Nghi lễ cưới bao gồm các nghi thức sau:

3.1. Lễ Nạp Tài

Nhà trai đem sính lễ sang nhà gái để đón dâu để tỏ lòng thành nhà gái đã có công sinh thành, dưỡng dục cô con dâu tương lai của nhà họ.

3.2. Lễ Xin Dâu

Trước giờ đón dâu, nhà trai sẽ cử người đem cơi trầu, chai rượu sang báo giờ đoàn đón dâu đến. 

3.3. Lễ Rước Dâu 

Giờ đón dâu thường tuân thủ nguyên tắc là diễn ra vào giờ đẹp và đi hơn về kém. Đi đầu là trưởng đoàn, người mang lễ vật, sau đó là chú rể và gia đình, bạn bè. Đại diện nhà trai mang lễ vật vào, phát biểu và xin dâu.

Chú rể sẽ vào nhà đón dâu, sau đó đôi uyên ương thắp hương và ra ngoài hội trường ngồi ở bàn dành riêng cho cô dâu, chú rể. Hai bên lên phát biểu, cô dâu chú rể lên nhận quà, những lời chúc phúc của người thân, bạn bè. Cuối cùng đoàn nhà trai đưa dâu về nhà chồng.

3.4. Tiệc Cưới

Dù đám cưới to hay nhỏ thì cũng phải có tiệc cưới. Ở nông thôn có tính cộng đồng xóm giềng, làng xã, vậy nên tiệc cưới cũng là 1 dịp để củng cố mối quan hệ ấy. Hiện nay nhiều gia đình tổ chức tiệc cưới chung. Nếu tổ chức riêng nhà gái sẽ tổ chức trước khi nhà trai đến đón dâu, còn nhà trai thì đãi tiệc sau khi đón dâu về.

3.5. Lễ Lại Mặt

Sau lễ cưới 1 ngày, đôi vợ chồng trẻ sẽ đến nhà bố mẹ vợ và mang theo lễ vật để tạ gia tiên, lễ vật thường có: xôi và thịt. Bố mẹ vợ sẽ làm cơm mời chàng rể và con gái. Đây cũng là 1 nghi thức quan trọng thể hiện đạo hiếu của đôi vợ chồng với bố mẹ và cũng là dịp để cô dâu gặp lại gia đình để vơi bớt sự nhớ nhung.

Ngày nay, việc tổ chức đám cưới thường được rút gọn, tránh các thủ tục rườm rà. Tuy nhiên trên đây là những thủ tục quan trọng, cần thiết để đám cưới được diễn ra 1 cách trọn vẹn và tốt đẹp. Cô Dâu hy vọng các bạn đã sẵn sàng để chuẩn bị cho ngày hạnh phúc của mình với những gợi ý trên.

Cô Dâu mong rằng các cặp đôi sẽ có những sự chuẩn bị thật chu đáo và toàn vẹn cho hôn lễ của mình nhé!